-
UWAGA WSTĘPNA: ZMIANY KONSTYTUCYJNE
Realizacja niniejszego programu wymaga wprowadzenia odpowiednich zmian na poziomie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Partia zamierza zmienić konstytucję. Jest to niezbędne, aby zapewnić trwałość, niepodważalność oraz nadrzędną moc prawną wszystkich reform (m.in. systemu sądownictwa, rozliczania władzy i apolityczności kadr) i uchronić je przed łatwym cofnięciem przez przyszłe ustawy uchwalane zwykłą większością głosów.
-
I. Główne Zasady i Filary Systemu
System opiera się na czterech fundamentalnych wartościach, które mają zastąpić korupcję i uznaniowość:
Merytokracja: Rządzenie i awanse oparte na kompetencjach, a nie przynależności partyjnej.
Rozliczalność: Władza ponosi realne, mierzalne konsekwencje swoich działań i zaniechań.
Transparentność: Jawność finansów (GPS) i danych (KPI) jako standard działania.
Stabilność Ewolucyjna: Reforma poprzez ewolucję (sądownictwo), a nie rewolucyjny chaos.
-
II. Mechanizmy Rozliczania Władzy Wykonawczej i Administracji
Ten obszar dotyczy rozliczania rządu, partii politycznych i administracji centralnej.
-
A. Rozliczanie z Obietnic Wyborczych
Struktura Programu: Postulaty podzielone na 3 poziomy:
Podstawowe (min. 3)
Drugorzędne (min. 6)
Trzeciorzędne (min. 5, bez limitu)
Mierzalność: Postulaty I i II poziomu muszą być zero-jedynkowe (TAK/NIE).
Progi Realizacji:
66% (Próg Aktywacji): Wymagany do przejścia do realizacji postulatów z kolejnego poziomu.
80% (Próg Zaliczenia Kadencji): Wymagany do uznania poziomu (Podstawowy i Drugorzędny) za zrealizowany.
Blokady Instytucjonalne (Weto/TK): Uchwalona ustawa zablokowana przez Prezydenta/TK liczy się do progu 66%, ale nie do 80%. Wymagany jest „mechanizm drugiego uderzenia” (ponowna próba legislacyjna).
-
B. Rozliczanie z Efektywności Rządzenia
Wskaźniki KPI Kraju: Władza rozliczana z:
PKB (dynamika wzrostu)
Bezrobocie (metodyka Eurostat/BAEL)
Dług publiczny
Bezpieczeństwo
Metodologia Oceny: Automatyczny benchmarking regionalny (porównanie do średniej: DE, CZ, SK, LT, LV, EE). Dane tylko z obiektywnych, międzynarodowych źródeł (Eurostat, OECD, GUS).
Wentyl Bezpieczeństwa: System automatycznie uwzględnia globalne kryzysy, rozliczając rząd z relatywnej efektywności zarządzania w danych warunkach (w porównaniu do regionu), a nie z bezwzględnych wyników.
Sankcje Polityczne:
1. Niepowodzenie: Osoby na kluczowych stanowiskach (minister, wiceminister) tracą bierne prawo wyborcze w kolejnych wyborach.
2. NNiepowodzenie po raz drugi z rzędu: Cała partia traci prawo startu w wyborach (oraz jej członkowie tracą bierne prawo wyborcze na 2 kadencje).
Wynagrodzenia: Pensje polityków powiązane ze wzrostem PKB (podwyżki za wzrost, obniżki za spowolnienie).
-
C. Zabezpieczenia Kadrowe i Transparentność
Karencja 6 lat: Bezwzględny zakaz obejmowania stanowisk kierowniczych (w spółkach SP, GUS, NBP, KNF, Krajowy Urząd Standardów Sądownictwa (KUSS)) dla osób, które w ciągu ostatnich 6 lat były politykami, doradcami lub współpracownikami partii.
GPS w Służbowych Pojazdach lub pojazdach używanych służbowo: Pełna transparentność wykorzystania majątku publicznego, jawna suma kilometrów i podział na cele służbowe/prywatne.
Jawność Finansów Partii: Obywatele mają prawo do wglądu w pełną historię finansową partii politycznych, obejmującą wszystkie wpływy i wydatki. Dane ujawniane będą z zachowaniem ochrony informacji prawnie chronionych, w tym danych osobowych darczyńców drobnych oraz informacji objętych tajemnicą handlową. Mechanizm ten zapewni obywatelom możliwość weryfikacji przejrzystości finansów partii w czasie rzeczywistym lub w regularnych raportach, wspieranych niezależnym audytem.
-
D. Organy Weryfikacyjne KPI i nieprzewidzianych zdarzeń (OPCJONALNIE)
TW celu zapewnienia pełnej rzetelności i odporności systemu KPI na nieprzewidziane zdarzenia, program przewiduje możliwość powołania niewielkiego, niezależnego organu weryfikacyjnego.
-
III. Reforma Sądownictwa
Ten obszar dotyczy ustanowienia apolitycznej Trzeciej Władzy.
Nowy System Awansów (KPI):
Ścieżka kariery z góry ustalona, automatyczna, oparta na mierzalnych wskaźnikach: staż, liczba spraw, maksymalny czas rozpatrywania, odsetek uchylonych wyroków, zażalenia na etykę zachowania i wyroków.
Wskaźniki równe dla wszystkich sędziów ("starych" i "nowych").
Sankcja za Działalność Polityczną:
Sędziowie podlegają wykluczeniu z możliwości awansu zawodowego na okres 10 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego stwierdzającego naruszenie zasady apolityczności.
Precyzyjnie zdefiniowane naruszenia obejmują:
Przynależność formalna:
Członkostwo w partii politycznej, organizacji młodzieżowej partii, klubie parlamentarnym lub innej organizacji o charakterze stricte politycznym.
Kandydowanie:
Zgłoszenie kandydatury w jakichkolwiek wyborach (parlamentarnych, samorządowych, prezydenckich) lub pełnienie funkcji z wyboru politycznego.
Publiczna agitacja:
Aktywny udział w kampaniach wyborczych, wiecach, demonstracjach politycznych, publiczne poparcie dla konkretnego ugrupowania lub kandydata (np. poprzez media społecznościowe, wywiady, publikacje).
Pełnienie funkcji:
Przyjmowanie funkcji w strukturach partii politycznych lub komitetach wyborczych.
Komentarze merytoryczne vs. polityczne:
Zakaz publicznego, emocjonalnego lub ideologicznego komentowania bieżących działań polityków oraz sporów politycznych (odróżniając to od merytorycznej analizy i oceny projektów ustaw lub stanu praworządności w publikacjach naukowych lub na konferencjach zawodowych).
Powstanie organ kontroli jakości (Krajowy Urząd Standardów Sądownictwa – KUSS):
Organ nadzorujący etykę i jakość pracy, uzupełniający twarde KPI.
Kadry KUSS podlegają 6-letniej karencji apolitycznej.
Mechanizm Przejściowy („Kamienie Milowe”):
Nowa władza wykonawcza dokonuje tylko pierwszego powołania KUSS.
Prawnie wiążące Kamienie Milowe gwarantują, że po osiągnięciu celów, władza nad sądownictwem przechodzi nieodwracalnie do apolitycznego KUSS.
Integracja Kadr:
Zasada „nikogo nie wyrzucamy”.
Sędziowie wchodzą w nowy system oceny, a wakaty uzupełniane są już tylko przez system KUSS/KPI.
Obowiązkowe szkolenia integrują kulturę orzeczniczą.
Zarządzanie Obciążeniem Sprawami:
W ramach systemu KUSS/KPI, wskaźniki efektywności będą stale monitorowane.
W przypadku systemowego przekroczenia maksymalnego czasu rozpatrywania spraw w danym sądzie lub wydziale (określonego wskaźnikami KPI), Organ Kontroli Jakości (KUSS) automatycznie uruchomi procedurę naboru i dotrudniania nowych kadr sędziowskich, aby zapewnić obywatelom prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie.
Zasady Etyczne Kontaktów:
Zakaz uczestnictwa sędziów i czynnych polityków w wspólnych spotkaniach o charakterze nieformalnym, poza sytuacjami oficjalnymi, w liczbie większej niż dwie osoby.
Zakaz publicznego komentowania wyroków przez polityków (wyjątek stanowią sytuacje, w których wyrok dotyczy ich wprost).
Teraz jeszcze sposób organizacji i pracy partii jest tajny, ale w założeniach ma takie szalone pomysły jak szacunek dla oponentów politycznych, obowiązkowe uczestniczenie w obradach sejmu czy nieprzeszkadzanie w obradach sejmu.
IV. Reforma Wymiaru Sprawiedliwości w Sprawach Komunikacyjnych
Program zakłada fundamentalną zmianę podejścia do sprawców najpoważniejszych przestępstw drogowych,
wprowadzając mechanizmy wzmacniające pozycję ofiar i ich rodzin oraz eliminujące zjawisko
"rażąco niskich kar". Wymaga to zmian w Kodeksie Karnym (KK),
Kodeksie Postępowania Karnego (KPK) oraz dostosowania Konstytucji RP.
A. Zaostrzenie Odpowiedzialności Karnej i Eliminacja Uznaniowości
Wprowadzone zostaną bezwzględne zaostrzenia kar w przypadku spowodowania wypadku komunikacyjnego,
gdy sprawca działał w warunkach szczególnego obciążenia:
- prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego;
- ucieczka z miejsca zdarzenia;
- znaczne przekroczenie dopuszczalnej prędkości (powyżej 40 km/h);
- korzystanie z telefonu komórkowego lub innego urządzenia elektronicznego
w sposób wykluczający obserwację drogi.
W powyższych przypadkach:
-
Podniesienie Minimalnego Wymiaru Kary:
Zostaną podniesione dolne progi kar pozbawienia wolności w KK,
co ograniczy uznaniowość sędziego.
-
Wyłączenie Warunkowego Zawieszenia:
Sąd nie będzie mógł warunkowo zawiesić wykonania kary pozbawienia wolności,
co oznacza bezwzględne skierowanie sprawcy do zakładu karnego.
B. Rozszerzone Uprawnienia Procesowe Rodzin Ofiar
Status oskarżyciela posiłkowego (najbliższych członków rodziny pokrzywdzonego)
zostanie rozszerzony w KPK:
-
Wiążące Wnioski Dowodowe:
Oskarżyciel posiłkowy uzyska prawo do składania wniosków dowodowych,
które będą wiążące dla sądu (sąd nie może ich oddalić,
o ile są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy).
-
Prawo do Obligatoryjnego Wysłuchania:
Sąd będzie zobowiązany do wysłuchania osobistego oświadczenia ofiary
lub członków rodziny o skutkach tragedii przed wydaniem wyroku
(tzw. victim impact statement),
a treść oświadczenia musi zostać uwzględniona w uzasadnieniu wyroku.
C. Fundusz Gwarancyjny Odszkodowań i Przyspieszona Egzekucja Należności
Proces Adhezyjny: Sąd karny będzie obligatoryjnie orzekał o obowiązku wypłaty
odszkodowania lub renty w wyroku skazującym,
bez odsyłania sprawy na osobną drogę cywilną.
Państwowy Fundusz Gwarancyjny: Powstanie specjalny Fundusz,
który dokona natychmiastowej wypłaty zasądzonego odszkodowania
lub renty na rzecz pokrzywdzonego/rodziny,
niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku.
Przyspieszona Egzekucja: Państwo (Fundusz lub Skarb Państwa)
przejmie na siebie proces egzekucji wypłaconych środków od sprawcy,
stosując przyspieszone i rygorystyczne mechanizmy ściągania należności.
Egzekucja z Majątku Współdzielonego:
Wprowadzone zostaną zmiany w Kodeksie Postępowania Cywilnego (KPC)
oraz innych aktach prawnych (np. Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym),
które umożliwią skróconą i priorytetową procedurę sprzedaży całości mienia
(ruchomego lub nieruchomego),
nawet jeśli dłużnik jest tylko jego współwłaścicielem
lub wchodzi w skład majątku wspólnego (np. małżonków).
Postępowanie to będzie miało na celu zabezpieczenie roszczeń
Funduszu Gwarancyjnego w pierwszej kolejności,
z jednoczesnym zabezpieczeniem praw (spłaty ich udziałów)
pozostałych, niewinnych współwłaścicieli.
V. Zwiększenie Rozliczalności i Transparentności Komunikacji Publicznej
W ramach realizacji filarów Rozliczalności i Transparentności,
wprowadzony zostanie prawny obowiązek rzetelnej,
merytorycznej i terminowej odpowiedzi
na pytania kierowane do funkcjonariuszy publicznych.
A. Definicja i Zakres Obowiązku
Obowiązek dotyczy kluczowych funkcjonariuszy publicznych
(ministrów, wiceministrów, posłów, senatorów,
prezesów agencji państwowych)
w trakcie wykonywania obowiązków służbowych
w formalnych i rejestrowanych okolicznościach:
- wystąpienia publiczne, konferencje prasowe,
posiedzenia komisji sejmowych,
- oficjalne debaty i wywiady medialne
(radio, telewizja, media internetowe),
- komunikacja prowadzona za pośrednictwem oficjalnych,
zweryfikowanych kanałów,
- pisemne zapytania w trybach przewidzianych prawem.
Uprawnienie do inicjowania pytań objętych obowiązkiem odpowiedzi
przysługuje wyłącznie określonym organom,
instytucjom oraz podmiotom publicznym,
których wykaz i tryb działania określi ustawa.
Obowiązek udzielania odpowiedzi realizowany jest
z poszanowaniem obowiązujących przepisów
o ochronie informacji prawnie chronionych.
B. Procedura Udzielania Merytorycznej Odpowiedzi
Zasada Bezpośredniej Relewancji:
Funkcjonariusz publiczny jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi,
która bezpośrednio odnosi się do sedna zadanego pytania.
Odpowiedź musi być relewantna merytorycznie
i nie może polegać na zmianie tematu,
unikaniu istoty pytania ani udzielaniu odpowiedzi pozornej.
Uzasadnienie Braku Odpowiedzi:
W przypadku braku możliwości natychmiastowej odpowiedzi merytorycznej,
funkcjonariusz publiczny może odroczyć jej udzielenie,
wskazując termin publikacji pełnej odpowiedzi
w publicznym, archiwizowanym kanale komunikacji.
C. Centralna Platforma Pytań i Odpowiedzi Publicznych
W celu zapewnienia przejrzystości
oraz ograniczenia powielania zapytań,
utworzona zostanie publiczna,
przeszukiwalna platforma
gromadząca pytania i odpowiedzi
objęte niniejszym obowiązkiem.
Opublikowanie odpowiedzi na platformie
wyczerpuje obowiązek odpowiedzi
w zakresie objętym jej treścią.
D. Sankcje za Naruszenie Obowiązku
Naruszenie procedury
(brak odpowiedzi, unikanie istoty pytania,
przekroczenie terminów)
podlega sankcjom dyscyplinarnym lub finansowym.
Informacje o nałożonych sankcjach
mają charakter jawny.
VI. Mechanizm Nadzoru nad Dyscypliną Komunikacji
W celu egzekwowania zasad określonych powyżej powołany zostanie niezależny,
apolityczny organ arbitrażowy, działający w oparciu o analogiczne zasady jak
Organ Kontroli Jakości Sądownictwa.
A. Niezależna Rada Etyki Komunikacji Publicznej (NREKP)
NREKP jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej.
Członkowie Rady podlegają rygorystycznym zasadom apolityczności oraz karencji,
zgodnie z zasadami określonymi w programie.
B. Tryb Działania
NREKP działa wyłącznie na wniosek i w oparciu o trójstopniowy model postępowania,
obejmujący:
- zgłoszenie sygnalne,
- wstępną ocenę formalną,
- rozpoznanie merytoryczne.
Tryb ten zapewnia dostępność dla obywateli przy jednoczesnym zachowaniu
sprawności i efektywności działania organu.
C. Transparentność i Rozliczalność
Orzeczenia NREKP mają charakter jawny. Działalność Rady podlega okresowej
ocenie oraz mechanizmom rozliczalności określonym w programie.
VII. Apolityczność Prokuratury
W celu zapewnienia bezstronności postępowania przygotowawczego i eliminacji
wpływu politycznego na ściganie przestępstw, nastąpi fundamentalny rozdział
funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego.
A. Rozdział Funkcji i Instytucji
Likwidacja Połączenia Funkcji: Funkcja Prokuratora Generalnego (PG)
zostanie prawnie i instytucjonalnie oddzielona od funkcji Ministra Sprawiedliwości.
Niezależność Prokuratury: Prokuratura stanie się organem
niezależnym od rządu i władzy wykonawczej, co jest modelem zgodnym ze
standardami europejskimi (m.in. Litwa, Włochy).
B. Status Prokuratora Generalnego
Apolityczność PG: Prokurator Generalny będzie powoływany
w apolitycznej procedurze (z zastosowaniem 6-letniej karencji apolitycznej)
na stałą, długą kadencję (np. 8 lat), bez możliwości odwołania przez Sejm
czy Premiera (jedynie w drodze impeachmentu lub z przyczyn rażącego
naruszenia prawa).
System Wertykalny (Merytokracja): Wewnętrzna struktura
prokuratury pozostanie wertykalna (hierarchiczna), ale awanse prokuratorów
będą opierać się na systemie merytokratycznym (KPI), analogicznym do
systemu sędziowskiego (Pkt III, KUSS), eliminując uznaniowość przełożonych
motywowaną politycznie.
C. Nadzór i Rozliczalność
Nadzór nad administracyjną częścią działania prokuratury (budżet,
informatyzacja, infrastruktura) pozostanie przy Ministrze Sprawiedliwości,
ale bez prawa ingerencji w merytoryczne decyzje prokuratorów.
Prokurator Generalny będzie rozliczalny przed Sejmem (coroczny,
merytoryczny raport), ale bez możliwości odwołania go zwykłą większością
głosów, co zabezpiecza jego niezależność.
VIII. Apolityczność i transparentne finansowanie organizacji pozarządowych
A. Zasada finansowania
Środki publiczne nie mogą być przeznaczane na działalność polityczną ani ideologiczną.
Publiczne środki nie będą przeznaczane na działalność polityczną,
ideologiczną ani edukacyjno-narracyjną („świadomościową”).
Organizacje, które chcą wpływać na debatę publiczną lub politykę,
muszą korzystać z własnych środków.
Pieniądze tylko za mierzalny efekt
Finansowanie następuje wyłącznie za: faktycznie wykonaną usługę,
konkretną pomoc lub realizację zadania, osiągnięcie policzalnego
rezultatu. Nie będą finansowane deklaracje, narracje ani „misja”.
Wypłata środków po wykonaniu zadania
Publiczne środki wypłacane są z dołu, po realizacji zleconego działania.
Minimalne zaliczki dopuszczalne tylko na uruchomienie projektu,
początkowo w wysokości 10–20% wartości kontraktu.
B. Apolityczność beneficjentów
Organizacje finansowane z pieniędzy publicznych nie mogą być powiązane
z polityką, w tym:
- zakładane lub kierowane przez czynnych polityków,
- pozostające pod faktyczną kontrolą osób pełniących funkcje polityczne.
Karencja po działalności politycznej
Osoby, które pełniły funkcje polityczne, mogą uczestniczyć w zarządzaniu
organizacją korzystającą ze środków publicznych dopiero po upływie
określonego czasu od zakończenia działalności politycznej.
C. Zakaz lobbingu
Organizacje korzystające z publicznych środków nie mogą prowadzić
lobbingu ani kampanii wpływu na proces legislacyjny w trakcie
finansowania.
Wszelkie działania lobbingowe lub próby wpływania na politykę muszą
być finansowane wyłącznie ze środków własnych organizacji.
D. Prosta zasada
Podatnik płaci za efekt, nie za poglądy.
IX. Public Hearings – Transparentność i Rozliczalność Instytucji Państwowych
A. Zakres obowiązku
Obowiązkowi publicznych przesłuchań podlegają kluczowe instytucje państwowe, w szczególności: ministerstwa, centralne organy administracji rządowej, agencje państwowe, Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru Finansowego, KUSS oraz prokuratura.
Instytucje te są reprezentowane podczas przesłuchań przez osoby pełniące funkcje kierownicze, w szczególności ministrów, kierowników urzędów centralnych, prezesów oraz Prokuratora Generalnego lub jego zastępców.
Public hearings obejmują raportowanie działań, decyzji finansowych, polityk publicznych oraz wyników pracy instytucji, w tym realizacji KPI i efektów programów państwowych.
B. Procedura
Każda instytucja jest zobowiązana do przeprowadzenia przesłuchań
co kwartał lub pół roku, w zależności od charakteru działalności.
Sesje mogą odbywać się w formie hybrydowej: online (transmisja publiczna)
i offline (np. w siedzibie instytucji).
Obywatele, media, organizacje pozarządowe mogą zgłaszać pytania
w formie pisemnej lub elektronicznej, które będą jawnie rejestrowane
i odpowiedzi publikowane.
C. Transparentność
Wszystkie przesłuchania są nagrywane, transkrybowane i udostępniane
publicznie w dedykowanej platformie online.
Odpowiedzi muszą być merytoryczne, odnosić się bezpośrednio do treści pytania oraz zostać udzielone w wyznaczonym terminie (np. 48 godzin), z wyłączeniem informacji objętych tajemnicą ustawowo chronioną.
D. Sankcje za niewywiązywanie się z obowązków
Niewywiązywanie się z obowiązku przeprowadzenia przesłuchania lub udzielanie odpowiedzi w sposób wymijający bądź niekompletny skutkuje sankcjami finansowymi albo dyscyplinarnymi wobec osób pełniących funkcje kierownicze.
Informacje o sankcjach są jawne i gromadzone w centralnym rejestrze,
dostępnym obywatelom i mediom.
E. Integracja z istniejącymi mechanizmami
Mechanizm public hearings współpracuje z NREKP i KUSS, zapewniając spójność systemu rozliczalności oraz jednolite standardy apolityczności i realizacji KPI.
-
X. Wzmocnienie Systemu Zwalczania Korupcji – Centralne Biuro Antykorupcyjne
W celu zapewnienia realnej rozliczalności władzy publicznej oraz skutecznego przeciwdziałania korupcji na najwyższych szczeblach państwa, program przewiduje wzmocnienie i systemowe umocowanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako wyspecjalizowanej instytucji państwowej.
A. Utrzymanie i Wzmocnienie Instytucji
Centralne Biuro Antykorupcyjne pozostaje kluczową instytucją odpowiedzialną za zwalczanie korupcji w organach władzy publicznej oraz podmiotach dysponujących środkami publicznymi.
Likwidacja wyspecjalizowanych służb antykorupcyjnych prowadzi do osłabienia zdolności państwa do wykrywania przestępczości elit oraz zwiększa ryzyko powstawania trwałych układów polityczno-biznesowych.
Celem działania CBA jest:
– eliminowanie mechanizmów korupcyjnych,
– ochrona interesu publicznego i majątku państwowego,
– zapewnienie realnej rozliczalności osób pełniących funkcje publiczne.
B. Integracja z Systemem Prokuratury
W celu zwiększenia skuteczności postępowań antykorupcyjnych oraz eliminacji konfliktów kompetencyjnych:
– CBA zostaje instytucjonalnie powiązane z prokuraturą,
– działania operacyjne prowadzone są pod nadzorem właściwej prokuratury,
– wprowadzona zostaje szybka ścieżka przejścia od czynności operacyjnych do postępowania karnego.
Model ten zapewnia jednocześnie skuteczność działania, kontrolę legalności oraz ograniczenie ryzyka politycznego wykorzystania służb.
C. Rozszerzenie Narzędzi Operacyjnych
W celu zwiększenia wykrywalności przestępstw korupcyjnych:
– rozszerzone zostają możliwości stosowania działań operacyjnych, w tym kontrolowanych prowokacji antykorupcyjnych wobec osób pełniących funkcje publiczne,
– działania te wymagają każdorazowo zgody sądu oraz nadzoru prokuratury,
– szczególny nacisk zostaje położony na obszary wysokiego ryzyka: zamówienia publiczne, spółki Skarbu Państwa oraz administrację centralną.
Mechanizmy te odpowiadają specyfice przestępstw korupcyjnych, które ze swojej natury są trudne do wykrycia bez zastosowania metod operacyjnych.
D. Apolityczność i Zabezpieczenia Instytucjonalne
W celu zagwarantowania neutralności politycznej:
– kierownictwo CBA podlega rygorystycznym zasadom apolityczności oraz karencji,
– działalność Biura podlega systemowi transparentnych raportów przedstawianych parlamentowi,
– nadzór nad legalnością działań operacyjnych sprawują prokuratura oraz sądy.
System ten zapewnia równowagę pomiędzy skutecznością walki z korupcją a ochroną praw obywatelskich.
-
XI. Cyfrowa Tożsamość Obywatelska i Ochrona Wolności Komunikacji
W odpowiedzi na rosnącą rolę prywatnych platform komunikacyjnych w życiu publicznym, program wprowadza system gwarantujący obywatelom realną ochronę wolności wypowiedzi w przestrzeni cyfrowej przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedzialności prawnej za działania podejmowane w internecie.
A. Prawo do Cyfrowej Tożsamości Obywatelskiej
Każdy obywatel uzyskuje prawo do dobrowolnego korzystania z państwowej tożsamości cyfrowej przeznaczonej do komunikacji internetowej.
System:
– ma charakter dobrowolny i funkcjonuje równolegle do rozwiązań komercyjnych,
– zapewnia jednoznaczną identyfikację użytkownika wobec państwa,
– może być wykorzystywany jako narzędzie weryfikacji tożsamości na platformach komunikacyjnych.
Jest to rozszerzenie praw obywatelskich, a nie narzędzie kontroli komunikacji.
B. Zasada Odpowiedzialności
Korzystanie z tożsamości cyfrowej wiąże się z pełną odpowiedzialnością prawną za publikowane treści.
Jednocześnie dopuszczalne jest posługiwanie się pseudonimem w przestrzeni publicznej, pod warunkiem że rzeczywista tożsamość użytkownika pozostaje znana systemowi państwowemu.
C. Ochrona przed Arbitralnością Decyzji Platform
Użytkownicy korzystający z cyfrowej tożsamości uzyskują szczególną ochronę prawną:
– decyzje o blokadzie, ograniczeniu widoczności lub usunięciu treści wymagają uzasadnienia,
– użytkownik ma prawo do odwołania,
– zakazane są działania arbitralne pozbawione przejrzystej podstawy.
System zapewnia, że ograniczenia wolności wypowiedzi podlegają kontroli i standardom prawnym.
D. Szybka Ścieżka Weryfikacji Naruszeń Prawa
W strukturze prokuratury powstaje wyspecjalizowana jednostka analizująca zgłoszenia dotyczące naruszeń prawa w komunikacji cyfrowej.
Jednostka:
– działa w trybie przyspieszonym,
– rozpatruje zgłoszenia platform oraz uprawnionych podmiotów,
– dokonuje wstępnej kwalifikacji prawnej zdarzeń.
Mechanizm ten zastępuje arbitralne decyzje prywatnych podmiotów systemem opartym na prawie.
E. Dobrowolność i Równoległość Systemów
System funkcjonuje równolegle do istniejących usług rynkowych.
Obywatel ma pełną swobodę wyboru pomiędzy:
– korzystaniem z platform komercyjnych,
– korzystaniem z komunikacji powiązanej z tożsamością cyfrową.
Brak korzystania z systemu państwowego nie może ograniczać dostępu do usług cyfrowych.
F. Zasada Ochrony Praw Obywatelskich
System opiera się na zasadzie, że państwo nie zarządza komunikacją obywateli, lecz chroni ich prawa.
W szczególności:
– brak ingerencji w treść komunikacji bez podstawy prawnej,
– dostęp do danych podlega ścisłym rygorom prawnym,
– system podlega kontroli instytucjonalnej i zasadom transparentności.
G. Cel Systemowy
Wprowadzenie systemu ma na celu:
– wzmocnienie wolności wypowiedzi poprzez jej zakotwiczenie w prawie,
– eliminację bezkarności wynikającej z anonimowości,
– ograniczenie arbitralności decyzji platform,
– budowę przejrzystego i odpowiedzialnego systemu komunikacji publicznej.
H. Ograniczone Wsparcie Wdrożeniowe dla Platform
Państwo może zapewnić ograniczone wsparcie technologiczne dla podmiotów integrujących system:
– wsparcie ma charakter przejściowy i proporcjonalny,
– obejmuje wyłącznie elementy techniczne (interfejsy, weryfikacja),
– nie obejmuje finansowania działalności operacyjnej platform.
Mechanizm ten obniża barierę wejścia i przyspiesza wdrożenie, bez naruszania zasad konkurencji.